# Les 2a: Introductie in Python programmeren Welkom bij de eerste les! In deze les ga je kennismaken met programmeren. We gaan werken met Python, een programmeertaal die veel wordt gebruikt en relatief makkelijk te leren is. Aan het einde van deze les kun je: - Uitleggen wat een programmeertaal is - Eenvoudige Python programma's schrijven - Code uitvoeren in een online ontwikkelomgeving - Werken met variabelen en basisbewerkingen ## Wat is een programmeertaal? Een **programmeertaal** is een taal waarmee je instructies aan een computer kunt geven. Net zoals je met Nederlands instructies aan een persoon geeft ("Pak een kop koffie"), gebruik je een programmeertaal om de computer te vertellen wat hij moet doen. Computers begrijpen geen Nederlands of Engels. Ze werken met hele precieze instructies in een taal die ze kunnen interpreteren. Python is zo'n taal - een soort tussenpersoon tussen jouw ideeΓ«n en wat de computer begrijpt. **Voorbeeld uit het dagelijks leven:** - Je wilt een lamp aanzetten β†’ Je drukt op de schakelaar - Je wilt dat een robot vooruit rijdt β†’ Je schrijft code die zegt: "rijd vooruit" ## Wat is Python? **Python** is een populaire programmeertaal die veel wordt gebruikt voor verschillende toepassingen: - **Websites** maken (zoals Instagram en Spotify) - **Data analyseren** (bijvoorbeeld verkoopcijfers verwerken) - **Robots aansturen** (zoals we in deze cursus gaan doen!) - **Apps** ontwikkelen - **Kunstmatige intelligentie** (zoals ChatGPT) ### Waarom Python? Python is ideaal om te leren programmeren omdat: 1. De code lijkt op gewone Engelse zinnen en is goed leesbaar 2. Er is veel hulp en uitleg online te vinden 3. Je kunt er snel resultaten mee boeken 4. Het wordt veel gebruikt in het bedrijfsleven ## Je eerste stappen: Een online ontwikkelomgeving gebruiken Om te kunnen programmeren heb je een plek nodig waar je code kunt schrijven en uitvoeren. Dit noemen we een **IDE** (Integrated Development Environment), oftewel een ontwikkelomgeving. In deze les gebruiken we [online-python.com](https://www.online-python.com/). Dit is een website waar je direct kunt beginnen met programmeren, zonder dat je iets hoeft te installeren op je computer. ### Stap voor stap aan de slag: **Stap 1:** Open je webbrowser (Chrome, Firefox, Edge, etc.) **Stap 2:** Ga naar [https://www.online-python.com/](https://www.online-python.com/) **Stap 3:** Je ziet nu een scherm met: - Links: een **code-editor** (hier typ je je code) - Rechts of onder: een **uitvoervenster** (hier zie je het resultaat) **Stap 4:** Typ het volgende in de editor: ```python print("Hello, World!") ``` > Let op: Verwijder eerst eventuele voorbeeldcode die al in de editor staat. **Stap 5:** Klik op de groene knop "Run" (of druk op Ctrl+Enter) **Stap 6:** Kijk naar het uitvoervenster. Je zou nu moeten zien: ``` Hello, World! ``` **Gefeliciteerd!** πŸŽ‰ Je hebt zojuist je eerste Python programma geschreven en uitgevoerd! ### Wat gebeurt er precies? - `print()` is een **functie** in Python. Het zorgt ervoor dat tekst op het scherm verschijnt - Tussen de haakjes `()` plaats je wat je wilt laten zien - De aanhalingstekens `"..."` geven aan dat het om tekst gaat - Het uitroepteken `!` aan het einde kun je weglaten, het is gewoon onderdeel van de tekst ## Opdracht 1: Experimenteer met print() Probeer nu zelf de volgende opdrachten uit. Typ elke keer de code in de editor en klik op "Run": **1.1** Print je eigen naam: ```python print("Mijn naam is [jouw naam]") ``` **1.2** Print meerdere regels: ```python print("Regel 1") print("Regel 2") print("Regel 3") ``` **1.3** Print getallen: ```python print(42) print(100) ``` **Vraag:** Zie je het verschil tussen `print("42")` en `print(42)`? Probeer beide! ## Variabelen: Informatie opslaan Een **variabel** is als een doosje waar je informatie in kunt stoppen om later te gebruiken. Je geeft het doosje een naam, zodat je er gemakkelijk naar kunt verwijzen. ### Voorbeeld: ```python naam = "Jan" leeftijd = 18 print(naam) print(leeftijd) ``` **Wat gebeurt hier?** - We maken een variabele `naam` en stoppen daar de tekst "Jan" in - We maken een variabele `leeftijd` en stoppen daar het getal 18 in - We printen beide variabelen ### Regels voor variabelennamen: βœ… **Mag wel:** - Kleine letters: `naam`, `leeftijd` - Hoofdletters: `Naam`, `LEEFTIJD` - Cijfers (maar niet aan het begin): `naam1`, `leeftijd2` - Underscores: `mijn_naam`, `student_nummer` ❌ **Mag niet:** - Beginnen met een cijfer: `1naam` - Spaties: `mijn naam` - Speciale tekens: `naam!`, `leeftijd@` ## Opdracht 2: Werken met variabelen **2.1** Maak variabelen voor jezelf: ```python mijn_naam = "..." # Vul je eigen naam in mijn_leeftijd = ... # Vul je eigen leeftijd in mijn_woonplaats = "..." # Vul je woonplaats in print(mijn_naam) print(mijn_leeftijd) print(mijn_woonplaats) ``` **2.2** Combineer tekst en variabelen: ```python naam = "Lisa" print("Hallo, ik ben " + naam) ``` **2.3** Maak een berekening: ```python getal1 = 10 getal2 = 5 resultaat = getal1 + getal2 print(resultaat) ``` ## Datatypes: Soorten gegevens Python kent verschillende soorten gegevens. De belangrijkste zijn: ### 1. Tekst (String) Tekst zet je tussen aanhalingstekens: ```python naam = "Sarah" stad = 'Amsterdam' # Enkele of dubbele aanhalingstekens mogen beide ``` ### 2. Gehele getallen (Integer) Hele getallen zonder komma: ```python leeftijd = 20 aantal_studenten = 25 ``` ### 3. Kommagetallen (Float) Getallen met een decimaal (gebruik een punt, geen komma!): ```python prijs = 19.99 temperatuur = 21.5 ``` ### 4. Waar/Onwaar (Boolean) Kan alleen `True` of `False` zijn: ```python is_student = True heeft_rijbewijs = False ``` ## Opdracht 3: Werken met verschillende datatypes **3.1** Welk datatype is het? ```python # Bepaal zelf wat voor soort gegevens dit zijn a = "Python" # Dit is een...? b = 42 # Dit is een...? c = 3.14 # Dit is een...? d = True # Dit is een...? ``` **3.2** Maak je eigen variabelen: ```python # Maak een string variabele favoriet_eten = "..." # Maak een integer variabele aantal_hobby = ... # Maak een float variabele gemiddeld_cijfer = ... # Maak een boolean variabele heeft_stage = ... ``` ## Rekenen met Python Python kan als een rekenmachine gebruikt worden! ### Basis rekenoperaties: ```python # Optellen print(5 + 3) # Geeft: 8 # Aftrekken print(10 - 4) # Geeft: 6 # Vermenigvuldigen print(6 * 7) # Geeft: 42 # Delen print(15 / 3) # Geeft: 5.0 # Macht (tot de macht) print(2 ** 3) # Geeft: 8 (2 x 2 x 2) # Gehele deling (zonder komma) print(17 // 5) # Geeft: 3 # Modulo (rest bij deling) print(17 % 5) # Geeft: 2 ``` ### Rekenen met variabelen: ```python lengte = 10 breedte = 5 oppervlakte = lengte * breedte print(oppervlakte) # Geeft: 50 ``` ## Opdracht 4: Rekenopgaven **4.1** Bereken de oppervlakte van een rechthoek: ```python lengte = 12 breedte = 8 oppervlakte = ... # Vul de berekening in print("De oppervlakte is:", oppervlakte) ``` **4.2** Bereken je geboortejaar: ```python huidig_jaar = 2024 leeftijd = ... # Vul je leeftijd in geboortejaar = ... # Bereken je geboortejaar print("Je bent geboren in ongeveer:", geboortejaar) ``` **4.3** Bereken het gemiddelde van drie cijfers: ```python cijfer1 = 7.5 cijfer2 = 8.0 cijfer3 = 6.5 gemiddelde = ... # Bereken het gemiddelde print("Het gemiddelde is:", gemiddelde) ``` ## Tips voor als het niet lukt ❌ **Foutmelding: SyntaxError** - Controleer of je aanhalingstekens hebt gebruikt: `"tekst"` - Controleer of de haakjes goed zijn: `print(...)` - Let op hoofdletters: het is `print`, niet `Print` ❌ **Foutmelding: NameError** - Je probeert een variabele te gebruiken die niet bestaat - Controleer de spelling van je variabelennaam - Heb je de variabele wel gemaakt voordat je hem gebruikt? ❌ **Er gebeurt niets** - Heb je op "Run" geklikt? - Staat er wel code in de editor? ❌ **Verkeerde uitvoer** - Lees de code zorgvuldig na - Controleer of je alles precies hebt overgetypt - Controleer je berekeningen ## Samenvatting In deze les heb je geleerd: - βœ… Wat een programmeertaal is en waarom we Python gebruiken - βœ… Hoe je een online Python omgeving gebruikt - βœ… Je eerste code schrijven met `print()` - βœ… Variabelen maken en gebruiken - βœ… Verschillende datatypes: string, integer, float, boolean - βœ… Rekenen met Python ## Extra oefeningen (voor thuis) **Opdracht A:** Maak een programma dat informatie over jezelf print: ```python # Jouw code hier # Print je naam, leeftijd, opleiding en hobby ``` **Opdracht B:** Maak een simpele rekenmachine: ```python getal1 = 25 getal2 = 8 # Print de uitkomst van: optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen ``` **Opdracht C:** Bereken hoeveel seconden er in een week zitten: ```python # Tip: 1 week = 7 dagen, 1 dag = 24 uur, etc. ```